|
MENNO TER BRAAK.
Menno ter Braak leefde van 1902 tot 1940.
De dokterszoon uit Eibergen ontwikkelde zich na zijn studie Geschiedenis tot een gezaghebbend criticus.
Hij bepaalde voor een groot deel het gezicht van de Nederlandse literatuur na de jaren dertig.
Uitgangspunt van Ter Braak was de kracht van het gewone woord. Samen met Du Perron en enkele anderen richtte hij het tijdschrift Forum (1932 - 1936) op. De oude strijd over vorm en inhoud werd door Forum laconiek opgelost door de leus:"Niet de vorm maar de vent."
Dit Ventisme had bewondering voor een literair werk waarin een persoonlijkheid werd uitgebeeld, een vent dus.
Naast publicaties als 'Politicus zonder partij' en' Afscheid van domineesland' werd Ter Braak bekend door zijn vele kronieken in het dagblad Het Vaderland. In zeven delen werd zijn Verzameld proza gebundeld, terwijl er aparte uitgaven zijn van zijn brieven.
Persoonlijk zette Ter Braak zich in om het fascisme te bestrijden door kort voor de Tweede Wereldoorlog het Comité van Waakzaamheid op te richten.
Toen in mei de Duitsers ons land binnenvielen maakte Ter Braak een einde aan zijn leven. Dit, nadat hij nog gepoogd had om naar Engeland uit te wijken.
Later bleek dat hij hoog genoteerd stond op een soort zwarte lijst die de bezetter hanteerde om hun belangrijke tegenstanders te elimineren.
Op literair gebied is het vooral de verdienste van Ter Braak geweest dat hij onmiddellijk signaleerde welke auteurs belangrijk waren en welke niet.
Zo stimuleerde hij Willem Elsschot om door te gaan met publiceren.
Diens boek Lijmen is aan Ter Braak opgedragen.
Bron: www.collegenet.nl
|
|
|
|
FORUM.
Het literaire leven in de jaren dertig vertoonde een versnipperd beeld. Elke zuil had zijn eigen tijdschrift. Het bekendste was Forum. Maandschrift voor letteren en kunst. Op 11 november 1931 verscheen het eerste nummer van dit 'heidense' blad. De redacteuren Menno ter Braak (1902-1940), E. du Perron (1899-1940) en de Vlaming Maurice Roelants verwierpen de eredienst van de vorm en stelden de 'vent' voorop: 'wij verdedigen de opvatting, dat de persoonlijkheid het eerste en laatste criterium is bij de beoordeeling van den kunstenaar'. In hun blad maakte de experimentele dichtkunst van De Stijl plaats voor de poésie parlante; het proza kenmerkte zich door een nuchtere, sobere stijl. Begrippen als vitaliteit en oorspronkelijkheid hadden de Forum-mannen hoog in het vaandel staan. Hoewel Forum weinig levensjaren (1931-1935) en abonnees telde, heeft het tijdschrift een groot stempel op de Nederlandse literatuur gedrukt. Ondanks medewerking van schrijvers als J. Greshoff, H. Marsman en J. Slauerhoff blijft Forum in de eerste plaats verbonden met de namen Ter Braak en Du Perron. Dit tweetal behandelde in polemische essays verschijnselen in en rond de literatuur, ook na het verdwijnen van 'hun' tijdschrift. Pleitend voor het vrije, onafhankelijke denken, keerden zij zich tegen alle vormen van collectivisme. Met name Ter Braak bestreed fel het opkomende fascisme en nationaal-socialisme. Toen op 14 mei 1940 na een korte strijd de Duitse bezetting begon, maakte hij een einde aan zijn leven. Diezelfde dag overleed Du Perron aan een hartaanval. Een andere redacteur van Forum is S. Vestdijk (1898-1971). In de jaren dertig verruilde hij definitief zijn carrière als arts voor de literatuur. Zijn romandebuut Terug tot Ina Damman (1934) bezorgde hem bekendheid bij het grote publiek. Vestdijks veelzijdigheid en productiviteit was enorm: hij schreef, naast vele dicht- en essaybundels, niet minder dan 52 romans. Het leverde hem de bijnaam 'de duivelskunstenaar' op.
Bron: Het Letterkundig Museum
|
LITERATUUR.
1928 Kaiser Otto III. Ideal und Praxis im frühen Mittelalter (proefschrift)1929 Cinema militans (essay)1930 Het carnaval der burgers. Een gelijkenis in gelijkenissen (essay)1931 De absolute film (essay)1931 Afscheid van domineesland (essay)1931 Hampton Court (roman)Man tegen man (essay)1932 Démasqué der schoonheid (essay)1932-1935 Forum. Maandschrift voor letteren en kunst (tijdschrift) Samen met E. du Perron en Maurice Roelants1933 Dr. Dumay verliest... (roman)1934 Politicus zonder partij (essay)1935 De pantserkrant. Een tragicomedie van wapens, schrijfmachines en idealen. Gevolgd door een bief aan een vijandin van het tooneel (toneel)1935 Het tweede gezicht. (essays)1937 Douwes Dekker en Multatuli (essay)1937 Van oude en nieuwe Christenen (essay)1937 Het Christendom. Twee getuigenissen in polemische vorm (essays) Samen met Anton van Duinkerken1937 Het nationaal-socialisme als rancuneleer (essay)38 In gesprek met de vorigen (essay)1938 Mephistophelisch (essay)1938 De Augustijner monnik en zijn trouwe duivel (essay)1939 De nieuwe elite (essay)1944 Reinaert op reis (essays)1943 De duivelskunstenaar. Een studie over S. Vestdijk (essay)1945 Over waardigheid en macht. Politiek-cultureele kroniek (essay)1945 Journaal 1939 (dagboek)1946 In gesprek met de onzen (essay)1949 Briefwisseling Ter Braak - Du Perron. Een bloemlezing1949-1951 Verzameld werk Bestaat uit 7 delen1962-1967 Briefwisseling 1930-1940 (brieven) Samen met E. du Perron, 4 delen1965 Het verraad der vlaggen (essays)1978 De Propria Curesartikelen. 1923-1925De artikelen over emigrantenliteratuur. 1933-19401992 De draagbare Ter Braak
Bron: Het Schrijvers Net
|
|
|
